Tin tức 11/09/2022

Bệnh vảy nến có di truyền không?

Bệnh vảy nến là bệnh mãn tính có thời gian bùng phát và thoái lui bệnh khá nhanh. Bệnh xảy ra do nhiều nguyên nhân, người ta cho rằng nguyên nhân do yếu tố di truyền chiếm tỉ lệ khá cao. Vậy thực hư bệnh vảy nến có di truyền không?

1. Tỷ lệ bệnh nhân mắc bệnh vảy nến thay đổi theo khu vực

Tỷ lệ bệnh nhân mắc bệnh vảy nến tại các khu vực khác nhau sẽ thay đổi từ 0 đến 12%. Tuy nhiên theo ước tính có khoảng 2 - 3% dân số phương Tây mắc phải căn bệnh này. Tỉ lệ mắc bệnh vảy nến của người dân ở vùng cực bắc của Liên Bang Xô Viết cũ và Na Uy thay đổi từ 5 - 10% dân số và tỉ lệ mắc bệnh vảy nến cao nhất 12% được tìm thấy ở dân số thuộc khu vực bắc cực.
Ở Mỹ, tỷ lệ bệnh nhân mắc bệnh thay đổi từ 2.2% tới 3.15%, tỷ lệ phổ biến trong số người Mỹ gốc Phi là 1.3%. Ở Nhật Bản tỷ lệ bệnh vảy nến trong dân số là 0.1 - 0.2%, ở Trung Quốc là 0.3% và hầu như không phát hiện thấy bệnh vảy nến mắc phải ở người da đỏ bản xứ sinh sống tại Nam Mỹ. 
Ở Việt Nam, theo số liệu thống kê tại Bệnh viện Da liễu Trung ương năm 2010, tỷ lệ bệnh nhân mắc bệnh vảy nến chiếm khoảng 2,2% trên tổng số bệnh nhân đến khám bệnh.

benh-vay-nen-di-truyen

Bệnh vảy nến là bệnh da liễu phổ biến ảnh hưởng đến thẩm mỹ
 

2. Bệnh vảy nến có di truyền không?

Nhiều nghiên cứu trong các gia đình đã cung cấp bằng chứng thuyết phục về khuynh hướng di truyền bệnh vảy nến, mặc dù kiểu di truyền này vẫn còn chưa rõ ràng. Vậy bệnh vảy nến di truyền như thế nào?
Bệnh vảy nến bẩm sinh sẽ phát triển ở anh chị em ruột của bệnh nhân mắc vảy nến khi cả cha mẹ đều mắc bệnh, tuy nhiên tỷ lệ này giảm xuống khi trẻ chỉ có cha hoặc mẹ bị vảy nến và giảm sâu hơn nữa nếu cha mẹ không ai mắc căn bệnh này. 
Tỉ lệ cùng mắc bệnh trong những cặp song sinh cùng trứng chiếm khoảng 70%, so với tỉ lệ 20% ở những cặp sinh đôi không cùng trứng, đây là một trong nhưng phát hiện có tính hỗ trợ quan điểm về khuynh hướng di truyền bệnh vảy nến.
Người ta ước tính rằng tính di truyền bệnh vảy nến chiếm 60 - 90%, tuy nhiên tỷ lệ đồng mắc bệnh vảy nến không bao giờ là 100% trong số những cặp sinh đôi cùng trứng và thậm chí chỉ đạt ở mức thấp khoảng 35%, số liệu này gợi ý rằng yếu tố môi trường đóng một vai trò quan trọng trong di truyền bệnh vảy nến
Một nghiên cứu ở Úc cho thấy tỷ lệ người cùng mắc bệnh chỉ chiếm 35% ở những cặp sinh đôi cùng trứng và 12% ở những cặp sinh đôi không cùng trứng. Đặc biệt một điểm thú vị đó là khi những cặp sinh đôi cùng trứng cùng mắc bệnh vảy nến, những bệnh nhân này có khuynh hướng giống nhau ở độ tuổi khởi phát bệnh, sự phân bố của các sang thương trên cơ thể, mức độ nghiêm trọng và tiến trình của bệnh vảy nến. Những đặc điểm này không quan sát thấy được ở những cặp sinh đôi không cùng trứng.
Cụ thể tùy thuộc vào yếu tố gia đình, nếu người cha hoặc mẹ mắc bệnh vảy nến thì trung bình bạn sẽ có 16% khả năng phát triển bệnh vảy nến với điều kiện thuận lợi của các yếu tố kích hoạt bệnh vảy nến. Nếu cả cha và mẹ đều bị vảy nến, khả năng này sẽ tăng lên đáng kể đến 50%. Nếu cha và mẹ không ai mắc bệnh vảy nến thì tỉ lệ phát hiện mắc bệnh vảy nến giảm xuống chỉ còn 8%. Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận vảy nến xảy ra ở 10.6% giữa các anh chị em ruột, 4.2% ở cô/dì/chú/cậu/ông/bà và 1,4% ở anh/chị/em họ của bệnh nhân vảy nến.

3. Độ tuổi thường phát hiện thấy bệnh vảy nến

Vảy nến được xếp loại tuỳ theo tuổi khởi phát bệnh, đối với bệnh vảy nến bẩm sinh khởi phát sớm (còn gọi là Type I) có sự khởi phát bệnh trước tuổi 40, với đỉnh tuổi thường khởi phát bệnh nhất là 16 - 22 tuổi và chiếm 70% bệnh nhân vảy nến. Vảy nến khởi phát muộn, còn được gọi là vảy nến Type II, thường khởi phát bệnh sau độ tuổi 40 với đỉnh khởi phát bệnh giữa 57 - 60 tuổi.

4. Giới tính có ảnh hưởng đến khả năng mắc bệnh hay không?

Giới tính cũng ảnh hưởng đến sự phát triển bệnh vảy nến, đặc biệt ảnh hưởng đến thời điểm bệnh bị kích hoạt. Các nghiên cứu cho thấy phụ nữ có khuynh hướng phát triển bệnh vảy nến sớm hơn ở nam giới khoảng 3.5 năm (trung bình độ tuổi phát hiện bệnh vảy nến ở phụ nữ là 28.68 tuổi trong khi độ tuổi trung bình ở nam giới là 32.2 tuổi);
Tuy nhiên, người ta vẫn tin rằng tỉ lệ mắc bệnh vảy nến ở nam và nữ là ngang nhau, nhưng ở nam dường như phải chịu ảnh hưởng nghiêm trọng hơn.
Ở trẻ em, tuổi khởi phát bệnh trung bình ở bé gái sẽ thấp hơn đáng kể so với bé trai, ở bé gái thường phát hiện bệnh vảy nến bẩm sinh ở độ tuổi 5 - 9 tuổi so với 15 - 19 tuổi ở bé trai. 
Với các nhóm dân số lớn tuổi hơn, các dữ liệu nghiên cứu dường như gợi ý rằng tỉ lệ mắc bệnh vảy nến bẩm sinh giữa nam và nữ thực sự đảo ngược. Mỗi nhóm dân số cho thấy đỉnh khởi phát bệnh dường như có mối liên hệ đặc biệt về kiểu hình và gen di truyền của những người mắc bệnh. 

di-truyen-benh-vay-nen

Mức độ của bệnh vẩy nến có thể bị ảnh hưởng bởi giới tính
 

Tóm lại với bệnh vảy nến bẩm sinh Type I nhiều khả năng có yếu tố di truyền làm phát triển bệnh, trong khi Type II không thấy có tiền sử gia đình nhưng thường xuất hiện giữa tuổi 55 - 60.

Nếu có bất kỳ thắc mắc, băn khoăn nào về bệnh vảy nến, bạn có thể lựa chọn dịch vụ chăm sóc da liễu để kết nối với Bác sĩ từ xa. Giải pháp khám từ xa qua cuộc gọi video với bác sĩ đang là một trong những phương pháp tiên tiến và hiện đại nhất trong năm 2022 giữa bối cảnh dịch bệnh và ô nhiễm môi trường đang leo thang ngày một nghiêm trọng. 

Với AIviCare, bạn hoàn toàn có thể gặp ngay bác sĩ chỉ sau 5 phút và nhận tư vấn dứt điểm cho các các biểu hiện của da. AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh. Đây là một nền tảng chăm sóc sức khỏe trực tuyến tích hợp đầy đủ các chức năng cần có như:
  • Tạo tài khoản nhanh chóng;
  • Đăng nhập thông minh;
  • Đặt hẹn trực tuyến;
  • Kết nối với bác sĩ online ổn định…
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
  • Link cài app trên hệ Google Play: 
  • Link cài app trên App Store: 
Ghi chú: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.