Tin tức 07/07/2022

Các cấp độ của bệnh tay chân miệng ở trẻ

Bệnh tay chân miệng trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ gây ra những tổn thương trên da và niêm mạc ở một số vị trí đặc thù như miệng, lòng bàn tay, lòng bàn chân… Bệnh có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm, thậm chí tử vong nếu không được chẩn đoán, phân độ theo dõi và có biện pháp điều trị phù hợp.

1.Bệnh chân tay miệng ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ là gì?

Khác với sốt siêu vi, bệnh tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm, có thể lây lan trực tiếp từ người sang người, đặc biệt dễ bùng phát ở người sống chung nhà và những nơi có nhiều trẻ nhỏ như trường học, lớp mẫu giáo hoặc khu vui chơi.
Bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh có thể do người thân nhiễm virus ho hoặc hắt hơi gần bé, hoặc do trẻ tiếp xúc với phân, nước bọt hoặc dịch tiết từ bỏng nước của người bệnh.
Giai đoạn tay chân miệng dễ lây lan nhất diễn ra trước khi các triệu chứng bùng phát, do đó rất khó kiểm soát, cách ly nguồn bệnh hoặc áp dụng các biện pháp phòng tránh hoàn toàn cho trẻ. Bệnh tay chân miệng ở trẻ được phân thành nhiều cấp độ với mức độ nghiêm trọng tăng dần, trong đó bệnh tay chân miệng cấp độ 1 là nhẹ nhất.

2.Phân độ bệnh tay chân miệng ở trẻ

Phân độ bệnh tay chân miệng ở trẻ theo mức độ nghiêm trọng tăng dần như sau:

2.1. Bệnh tay chân miệng cấp độ 1

Tay chân miệng độ 1 là thể tay chân miệng nhẹ nhất, trẻ chỉ có triệu chứng loét miệng và/hoặc tổn thương da.

2.2. Tay chân miệng độ 2

Đặc trưng với những biểu hiện của biến chứng thần kinh và  tim mạch ở mức độ nhẹ. Tay chân miệng độ 2 tiếp tục được phân chia thành 2 phân độ nhỏ:
 
  • Độ 2a: Bệnh tay chân miệng ở trẻ độ 2a có những triệu chứng nhận biết như: giật mình dưới 2 lần trong 30 phút và không ghi nhận lúc bác sĩ khám bệnh, trẻ sốt cao trên 39 độ C hoặc sốt liên tục trên 2 ngày kèm theo nôn ói, tri giác lừ đừ, khó ngủ hoặc quấy khóc vô cớ;
  • Độ 2b: Được phân thành 2 nhóm:
  • Nhóm 1: Đặc trưng với triệu chứng giật mình lúc khám hoặc bệnh sử có giật mình ít nhất 2 lần trong 30 phút hoặc có giật mình (dưới 2 lần/30 phút) nhưng kèm theo một trong những dấu hiệu: ngủ gà, nhịp tim nhanh trên 150 lần/phút (trẻ nằm yên, không sốt) hoặc sốt cao trên 39 độ C không đáp ứng với thuốc hạ sốt;
  • Nhóm 2: Phân độ này được xác định nếu trẻ có một trong các biểu hiện như triệu chứng thất điều (run tay chân, run thân mình, ngồi không vững hoặc đi loạng choạng); rung giật nhãn cầu và lác mắt; yếu hoặc liệt tay chân; liệt dây thần kinh sọ (nuốt sặc, thay đổi giọng nói…);

2.3. Bệnh tay chân miệng ở trẻ cấp độ 3

Cấp độ này của tay chân miệng được xác định khi trẻ có biến chứng thần kinh, tim mạch hoặc hô hấp nặng với những triệu chứng như:
  • Mạch nhanh trên 170 lần/phút (bé nằm yên, không sốt) hoặc một số trường hợp bệnh tay chân miệng trẻ em lại gặp tình trạng mạch chậm (đây là biểu hiện rất nặng);
  • Trẻ vã mồ hôi, lạnh toàn thân hoặc khu trú;
  • Tăng huyết áp;
  • Thở nhanh hoặc hô hấp bất thường như có cơn ngừng thở, thở bụng, thở nông, thở rút lõm lồng ngực, khò khè hoặc thở rít thanh quản;
  • Trẻ có biểu hiện rối loạn tri giác với điểm Glasgow dưới 10;
  • Tăng trương lực cơ.

2.4. Tay chân miệng cấp độ 4

Phân độ này của tay chân miệng là nặng nhật với những triệu chứng như:
  • Trẻ có biểu hiện sốc (mạch bằng 0, huyết áp không đo được…);
  • Phù phổi cấp, tím tái toàn thân, chỉ số SpO2 dưới 92%;
  • Một số trẻ ngưng thở hoặc thở nấc.

3. Chẩn đoán, điều trị bệnh tay chân miệng ở trẻ sơ sinh

Để chẩn đoán tay chân miệng, bác sĩ sẽ khai thác và thăm khám phát hiện những triệu chứng bất thường của bé, đồng thời tiến hành kiểm tra các vết loét miệng hoặc phát ban ngoài da. Một số trường hợp cần xác định chính xác có thể làm thêm xét nghiệm virus học bằng mẫu bệnh phẩm lấy từ vết loét miệng, mẫu phân hay mẫu máu.
Thời gian để các nốt phát ban hoặc triệu chứng tay chân miệng thuyên giảm là từ 7 đến 10 ngày. Trong thời gian bệnh diễn tiến, trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ có thể cảm thấy rất khó chịu và thường xuyên quấy khóc vô cớ. 
Do đó, cha mẹ nên tham khảo cách chăm sóc trẻ bị tay chân miệng, đặc biệt là tay chân miệng độ 1 khi được cho điều trị tại nhà như sau:
  • Những trẻ bị đau khi ăn hoặc bú nên chia nhỏ các bữa ăn trong ngày và tăng tần suất ăn thường xuyên hơn. Mẹ có thể tiếp tục cho trẻ bị tay chân miệng bú vì virus không lây truyền cho mẹ từ các vết loét miệng. Những trẻ sơ sinh dùng sữa công thức nên được tăng cường bổ sung nước;
  • Những bé bị tay chân miệng đang ăn dặm nên ưu tiên những món ăn mềm, dễ nuốt (như khoai tây nghiền hoặc nấu súp). Hạn chế cho bé ăn thực phẩm cay hoặc uống nước ép có vị chua vì có thể làm vết loét miệng đau hơn;
  • Trẻ có các vết loét miệng gây đau có thể dùng loại gel bôi giảm đau khi mọc răng, tuy nhiên chỉ nên áp dụng sau khi tham khảo ý kiến của bác sĩ, dược sĩ;
  • Sử dụng thuốc hạ sốt phù hợp, có thể là Paracetamol hoặc Ibuprofen. Cha mẹ nên cho trẻ sơ sinh 2 tháng tuổi trở lên sử dụng Paracetamol nếu không sinh non và cân nặng hơn 4kg hoặc dùng ibuprofen nếu bé 3 tháng tuổi trở lên và cân nặng ít nhất 5kg. Tuy nhiên, cha mẹ cần lưu ý đọc kỹ hướng dẫn của nhà sản xuất và tham khảo ý kiến bác sĩ/dược sĩ trước khi dùng bất cứ loại thuốc nào với liều lượng phù hợp nhất;
  • Khi tắm cho trẻ bị tay chân miệng, cha mẹ cần lưu ý nhẹ nhàng vì những tổn thương trên da có thể khiến con rất đau, đồng thời cố gắng không làm bể mụn nước để tránh nhiễm trùng;
  • Cách ly và cho trẻ nghỉ ngơi: Nếu trẻ đã đi nhà trẻ thì bố mẹ nên cho con nghỉ và cách ly tại nhà đến khi bé khỏi bệnh. Điều này vừa giúp con mau khỏe hơn vừa tránh lây bệnh cho trẻ khác.

4.Bệnh tay chân miệng ở trẻ khi nào cần khám bác sĩ?

Bệnh tay chân miệng ở trẻ được phân thành nhiều cấp độ, trong đó tay chân miệng độ 1 là nhẹ nhất, có thể điều trị tại nhà và bệnh sẽ tự khỏi sau một quãng thời gian.
Tuy nhiên cha mẹ cần lưu ý những biểu hiện bất thường của trẻ bị tay chân miệng độ 1 để đưa con đến bệnh viện kịp thời, cụ thể bao gồm:
  • Trẻ lừ đừ và uể oải;
  • Trẻ khóc hoặc quấy vô cớ;
  • Tiểu ít, có thể gặp tình trạng tã trẻ sơ sinh khô ráo bất thường;
  • Nước tiểu vàng đậm;
  • Tay chân lạnh;
  • Sốt cao liên tục trên 38 độ C ở bé dưới 3 tháng tuổi và trên 39 độ C với bé 3 - 6 tháng tuổi
Mặc dù khá hiếm gặp, song các vết loét của bệnh tay chân miệng ở trẻ vẫn có thể bị bội nhiễm vi trùng. Tình trạng này đòi hỏi điều trị bằng kháng sinh phù hợp để loại bỏ vi khuẩn theo chỉ định của bác sĩ. Phụ huynh cần lập tức đưa bé bị tay chân miệng đến bệnh viện nếu có những triệu chứng nhiễm trùng thứ phát như sau:
  • Da của bé đột nhiên đau, sưng đỏ và nóng;
  • Mụn nước chảy dịch mủ màu vàng thay vì dịch trong suốt;
  • Các triệu chứng của tay chân miệng diễn tiến nghiệm trọng hơn, không thuyên giảm hoặc cải thiện sau 7 - 10 ngày như thông thường.
Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến bệnh tay chân miệng, bệnh nhân có thể lựa chọn dịch vụ tư vấn sức khỏe trực tuyếntư vấn sức khỏe từ xa để kết nối cùng Bác sĩ từ xa. Liên kết với nhiều bệnh viện, phòng khám lớn, AIviCare chính là lựa chọn thông thái của các gia đình, cho phép kết nối 1 - 1 với các Bác sĩ gia đình với nhiều ưu điểm:
  • Đặt khám mọi lúc mọi nơi với các bác sĩ, chuyên gia 
  • Thông tin thăm khám được lưu trữ trực tuyến giúp bác sĩ khai thác tiền sử bệnh tốt hơn và theo dõi việc điều trị chặt chẽ hơn.
AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh. Đây là một nền tảng chăm sóc sức khỏe trực tuyến tích hợp đầy đủ các chức năng cần có như:
  • Tạo tài khoản nhanh chóng;
  • Đăng nhập thông minh;
  • Đặt hẹn trực tuyến;
  • Kết nối với bác sĩ online ổn định…
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
Lưu ý: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.