Tin tức 29/06/2022

Cách chăm sóc và điều trị bệnh tay chân miệng tại nhà

Bệnh tay chân miệng là một tình trạng nhiễm trùng do virus gây ra, bệnh thường xảy ra ở trẻ nhỏ, có thể tự khỏi và không đe dọa nhiều đến sức khỏe của bệnh nhân. Tuy nhiên nếu chủ quan bệnh lý này có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm. Vậy cách điều trị bệnh tay chân miệng tại nhà như thế nào? 

1. Trẻ dưới 3 tuổi là độ tuổi có tỉ lệ tử vong do tay chân miệng cao nhất

Bệnh tay chân miệng do các loại virus thuộc họ virus đường tiêu hóa (còn gọi chung là Enterovirus) gây ra. Tác nhân gây bệnh tay chân miệng thường gặp nhất là virus Coxsackie A16 và Enterovirus 71 (EV71) (ít gặp hơn). Biểu hiện lâm sàng của bệnh tay chân miệng hầu hết là như nhau bất kể bệnh do loại virus nào gây bệnh. Tuy nhiên, theo các con số thống kê cho thấy bệnh nhân nhiễm loại EV71 có nhiều khả năng dẫn đến biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm, thậm chí có thể dẫn đến tử vong như: biến chứng viêm màng não do virus, viêm não hoặc tổn thương cơ tim.
Thống kê của Cục Y tế dự phòng nước ta cho biết số trường hợp tử vong vì bệnh tay chân miệng chủ yếu là do Enterovirus 71 gây ra. Độ tuổi tử vong phổ biến nhất là trẻ dưới 3 tuổi (chiếm 75 - 86% trong tổng số trường hợp tử vong do bệnh tay chân miệng ở trẻ em). Vì vậy việc phụ huynh nắm được cách chữa tay chân miệng tại nhà đóng vai trò vô cùng quan trọng.

2. Phát hiện sớm để chăm sóc trẻ bị tay chân miệng ngay từ đầu

Bước đầu tiên trong cách trị tay chân miệng tại nhà là cần nhận biết và phát hiện bệnh từ sớm. Việc phát hiện sớm bệnh tay chân miệng là một trong những yếu tố quan trọng giúp việc điều trị tay chân miệng được thuận lợi, Nếu đối tượng mắc bệnh là trẻ em sẽ được chăm sóc và theo dõi sát, giúp hạn chế những rủi ro có thể xảy ra gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ. Chăm sóc trẻ bị tay chân miệng và điều trị tay chân miệng ở người lớn sẽ khó khăn hơn rất nhiều nếu phát hiện và điều trị quá trễ. Bệnh tay chân miệng có những biểu hiện cần được đặc biệt chú ý sau đây:
Biểu hiện đặc trưng của bệnh tay chân miệng là xuất hiện các tổn thương hồng ban, bóng nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân, trong ổ miệng, đôi khi hồng ban bóng nước còn có thể xuất hiện ở vùng mông, đầu gối của trẻ;
Một trong những biểu hiện rất thường gặp khác của bệnh nhân mắc bệnh tay chân miệng là tình trạng loét miệng, vị trí loét thường được phát hiện nhiều nhất là vùng hầu họng (ở gần lưỡi gà) hoặc đôi khi xuất hiện ở niêm mạc má, môi, lưỡi. Số lượng vết loét miệng rất thay đổi có thể loét từ 1 đến vài mụn trong miệng, kích cỡ khoảng 2 – 3 mm/mụn khiến người bệnh, đặc biệt là trẻ em có cảm giác đau rát khi ăn, khiến trẻ không chịu ăn, không chịu bú và dẫn đến hiện tượng chảy nước miếng liên tục;
Một số trẻ em mắc tay chân miệng có thể bị sốt nhẹ, nhiệt độ từ 37,5 - 38 độ C. Tuy nhiên có những trường hợp hiếm gặp hơn trẻ bị sốt cao trên 39 độ C liên tục, đây là 1 trong những dấu hiệu gợi ý trẻ bị tay chân miệng đã nghiêm trọng, không thể tiếp tục chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tại nhà mà cần nhập viện để điều trị tay chân miệng tốt hơn.

dau-hieu-tay-chan-mieng

Trẻ bị tay chân miệng có thể bị sốt cao

Khi phát hiện người thân hoặc trẻ em trong gia đình có những biểu hiện nghi ngờ, phụ huynh cần đưa con trẻ đi khám bác sĩ sớm được chẩn đoán chính xác và được hướng dẫn cách điều trị bệnh tay chân miệng tại nhà hợp lý nhất. 

3. Cách trị tay chân miệng tại nhà và chăm sóc trẻ bị tay chân miệng

Hầu hết những trẻ mắc bệnh độ nhẹ đều được bác sĩ cho theo dõi và chăm sóc trẻ bị tay chân miệng tích cực tại nhà, tuân theo theo những nguyên tắc quan trọng trong cách chữa tay chân miệng như sau:
  • Thực hiện việc cách ly đúng cách giữa người bệnh tay chân miệng và người lành để hạn chế sự lây nhiễm bệnh của những người cùng nhà, đặc biệt là trẻ em. Nếu gia đình có nhiều trẻ cùng chung sống nên cách ly tuyệt đối trẻ lành và trẻ bệnh. Có thể gửi trẻ lành tạm thời ở một nơi khác, khuyến khích trẻ bệnh không chơi chung với trẻ lành trong thời gian mắc bệnh và phải giám sát chặt chẽ các hoạt động của trẻ bệnh trong sinh hoạt hàng ngày.
  • Trẻ xác định đã mắc bệnh tay chân miệng phải được nghỉ học ít nhất 10 ngày kể từ ngày phát hiện bệnh để ngăn chặn sự lây nhiễm cho trẻ khác trong môi trường học đường;
  • Người lớn khi tiếp xúc và chăm sóc trẻ bị tay chân miệng nên mang khẩu trang y tế cho mình và cho cả đứa trẻ mắc bệnh;
  • Sau khi tiếp xúc với người bệnh tay chân miệng, người chăm sóc nên rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng và nước sạch để hạn chế sự lây lan cho những đối tượng khỏe mạnh khác. Người chăm sóc cần giữ sạch đôi tay trước khi chế biến thức ăn, trước khi cho trẻ ăn và sau khi làm vệ sinh, thay tã lót cho trẻ để hạn chế sự gieo rắc virus gây bệnh tay chân miệng cho những thành viên khác trong gia đình;
  • Thường xuyên tắm rửa sạch sẽ cho trẻ bệnh tay chân miệng hàng ngày bằng xà phòng và nước sạch, việc làm này giúp hạn chế sự lan truyền bệnh tay chân miệng và ngăn ngừa tình trạng bội nhiễm vi khuẩn có thể ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của trẻ. Khuyến khích trẻ thường xuyên rửa tay sạch sẽ, đúng cách bằng xà phòng dưới vòi nước chảy để ngăn ngừa sự bám dính của virus gây bệnh trên đôi tay của trẻ;
  • Quần áo, tã lót của trẻ bệnh tay chân miệng nên được ngâm dung dịch sát khuẩn như Cloramin B 2%, Javel hoặc luộc qua nước sôi trước khi được giặt sạch sẽ bằng xà phòng;
  • Những vật dụng cá nhân ăn uống của bệnh nhân như bình sữa, ly uống nước, chén cơm, muỗng ăn cơm, đũa, nĩa…nên được luộc sôi và sử dụng riêng biệt cho từng đối tượng bị bệnh.
Nguyên tắc sử dụng thuốc điều trị tay chân miệng tại nhà cần tuân thủ theo chỉ định của bác sĩ. Hiện tại bệnh tay chân miệng chưa có thuốc đặc trị, điều trị tay chân miệng cơ bản là điều trị triệu chứng bao gồm:
  • Giảm đau các vết loét miệng và hạ sốt bằng cách lau mình cho trẻ bằng nước ấm, sử dụng thuốc giảm đau hạ sốt Paracetamol liều 10 – 15mg/kg cân nặng mỗi 4 – 6 giờ. Lưu ý tuyệt đối không sử dụng Aspirin để hạ sốt, giảm đau cho trẻ em.
  • Có thể sử dụng Antacid dạng gel chấm vào sang thương ở miệng giúp trẻ bớt đau đớn, việc băng vết loét miệng giúp trẻ để ăn uống hơn, tuy nhiên phụ huynh lưu ý nguy cơ hít sặc có thể xảy ra khi sử dụng loại thuốc gel này;
  • Giảm triệu chứng ngứa ngáy khó chịu tại vị trí phát ban bằng cách cho trẻ sử dụng các loại thuốc kháng histamin thông thường như: Chlorpheniramine, Polaramin, Theralene…, tốt nhất nên theo chỉ định của bác sĩ điều trị.
  • Bổ sung nước uống cho trẻ đầy đủ, đặc biệt là các loại nước trái cây ép chứa nhiều vitamin.
Cần đưa bệnh nhân tay chân miệng đến ngay bệnh viện hoặc cơ sở y tế để điều trị bệnh nếu thấy có một trong những biểu hiện sau:
  • Sốt cao liên tục 39 độ C không hạ sau khi đã áp dụng các biện pháp hạ sốt tích cực;
  • Trẻ có biểu hiện giật mình chới với, hốt hoảng, thất thần;
  • Run chi - tình trạng này được thấy rõ khi đưa đồ chơi cho trẻ cầm;
  • Yếu chi, đi đứng loạng choạng;
  • Đảo mắt bất thường; 
  • Nôn ói nhiều.
  • Trẻ quấy khóc dỗ không nín;
  • Co giật;
  • Thở mệt.

4. Tay chân miệng có thể tái nhiễm nhiều lần hay không?

Bệnh nhân có thể bị mắc tái nhiễm bệnh tay chân miệng lần thứ 2, lần thứ 3, thậm chí thứ 4 hoặc nhiều hơn vì những lý do như sau:
  • Trẻ em và người lớn sau khi bị nhiễm virus gây bệnh tay chân miệng, dù có biểu hiện hay không có triệu chứng gì thì người bệnh ít nhiều vẫn có thể có kháng thể chống lại virus, nhất là vi rút EV71. Lượng kháng thể này trên thực tế là không nhiều và không bền vững theo thời gian, do đó không đủ để bảo vệ người bệnh khi có sự lây nhiễm kế tiếp do tiếp xúc với nguồn lây.
  • Ngoài 2 chủng virus gây bệnh tay chân miệng phổ biến ở trẻ em nêu trên là virus EV71 và  Coxsackie A16 còn có hơn 10 chủng virus thuộc nhóm đường ruột (Enterovirus) có thể gây bệnh tay chân miệng, do đó bất cứ ai đều có thể bị mắc bệnh tay chân miệng nhiều lần. Khi đã bị nhiễm bệnh tay chân miệng do 1 chủng virus nào đó, chúng ta chỉ có kháng thể chống lại loại virus vừa bị nhiễm, hoàn toàn không có tình trạng miễn nhiễm chéo giữa các chủng virus gây bệnh tay chân miệng.

cach-chua-tay-chan-mieng

Bệnh tay chân miệng có thể bị tái nhiễm nhiều lần

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào liên quan đến bệnh nhân hoặc việc chăm sóc người bệnh tay chân miệng, bạn có thể lựa chọn dịch vụ tư vấn sức khỏe trực tuyến, tư vấn sức khỏe từ xa để kết nối cùng Bác sĩ. Liên kết với nhiều bệnh viện, phòng khám lớn, AIviCare chính là lựa chọn thông thái của các gia đình, cho phép kết nối 1 - 1 với các Bác sĩ gia đìnhvới nhiều ưu điểm:
  • Đặt khám mọi lúc mọi nơi với các bác sĩ, chuyên gia 
  • Thông tin thăm khám được lưu trữ trực tuyến giúp bác sĩ khai thác tiền sử bệnh tốt hơn và theo dõi việc điều trị chặt chẽ hơn.
AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh. Đây là một nền tảng chăm sóc sức khỏe trực tuyến tích hợp đầy đủ các chức năng cần có như:
  • Tạo tài khoản nhanh chóng;
  • Đăng nhập thông minh;
  • Đặt hẹn trực tuyến;
  • Kết nối với bác sĩ online ổn định…
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
  • Link cài app trên hệ Google Play: 
  • Link cài app trên App Store: 
Lưu ý: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.