Tin tức 18/09/2022

Cách vượt qua khủng hoảng tâm lý

Mỗi người trong chúng ta đều ít nhiều từng đối mặt với tình trạng lo âu, bất an hoặc căng thẳng quá mức trong cuộc sống hàng ngày. Tuy vậy, khi tình trạng bất thường tâm lý không được giải phóng đúng cách, sẽ tích tụ dần và đưa đến khủng hoảng. Vậy khủng hoảng tâm lý là gì và cần làm gì để vượt qua khủng hoảng tâm lý?

1.Khủng hoảng tâm lý là gì?

Khủng hoảng tâm lý (hay còn được gọi là tình trạng suy sụp tinh thần) là một tình trạng rối loạn tâm lý của con người. Thuật ngữ khủng hoảng tâm lý được sử dụng chung để miêu tả việc một người không có khả năng quản lý những cảm xúc căng thẳng, lo âu hay bất an, và để cho chúng vượt ngoài tầm kiểm soát của bản thân.
Khủng hoảng tâm lý có thể xảy đến với một người khi họ phải đối mặt với những hoàn cảnh, biến cố hay sự kiện trong cuộc sống có tính chất gây căng thẳng quá mức, ví dụ như gặp tai nạn nghiêm trọng hoặc nỗi đau khi mất đi người thân. Tuy nhiên một người bị khủng hoảng tâm lý cũng có thể xuất phát từ việc dồn nén và tích tụ quá nhiều cảm giác căng thẳng và tâm lý bất an mà không có cách nào giải tỏa, thường liên quan đến áp lực công việc, tiền bạc, các mối quan hệ xã hội hoặc đơn giản là những khó khăn khó giải quyết trong đời sống hằng ngày (như mất việc làm hoặc cuộc sống vợ chồng không hạnh phúc). Những lo lắng, căng thẳng và cảm giác không an toàn nếu không được người bệnh giải tỏa kịp thời sẽ tích tụ dần trong thời gian dài cho đến lúc đỉnh điểm khiến họ không còn khả năng kiểm soát. Khi đó họ đã bước vào trạng thái khủng hoảng tâm lý, dẫn đến những ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng công việc cũng như những sinh hoạt bình thường mỗi ngày.

2.Biểu hiện của người bị khủng hoảng tâm lý

Khi nhận biết được các triệu chứng thì chúng ta mới tìm được cách vượt qua khủng hoảng tâm lý. Theo nghiên cứu có rất nhiều biểu hiện khác nhau giúp nhận biết một người bị khủng hoảng tâm lý. Những biểu hiện đó có thể bao gồm việc thay đổi tinh thần, cảm nhận, hoặc thậm chí là tính cách sau biến cố gây suy sụp tâm lý. 
Những dấu hiệu và triệu chứng về mặt thể chất sẽ gợi ý và giúp chẩn đoán khủng hoảng tâm lý đơn giản nhất. Tuy nhiên những dấu hiệu này thường thay đổi tùy từng trường hợp và nguyên nhân gây khủng hoảng cụ thể, bao gồm:
  • Cảm giác cô lập: Người bị khủng hoảng tâm lý thường không còn hứng thú gặp gỡ hoặc giao tiếp với người xung quanh, kể cả người thân trong gia đình hay bạn bè thân thiết. Họ gần như rút lui hoàn toàn khỏi mọi hoạt động thường ngày;
  • Mất khả năng tập trung: Khủng hoảng tâm lý khiến người mắc không thể tập trung vào công việc, họ rất dễ bị phân tán sự chú ý hoặc lo ra;
  • Buồn bã, ủ rũ hoặc tính tình thất thường: Người bị khủng hoảng tâm lý thường xuyên ở trạng thái chán nản hoặc mắc bệnh trầm cảm, dễ mệt mỏi và đuối sức. Một số trường hợp gặp phải những cơn bốc đồng cảm xúc như giận dữ, sợ hãi quá mức hoặc khóc là không rõ nguyên do;
  • Suy nghĩ tiêu cực và tự ti: Người mắc chứng rối loạn tâm lý này thường chán ghét bản thân, dẫn đến việc tự cách ly mình khỏi mọi sự việc xung quanh;
  • Gặp ảo giác: Người bị khủng hoảng tâm lý rất dễ nhớ lại các biến cố hoặc sự kiện sang chấn đã xảy ra trước đó khiến họ suy sụp;
  • Xu hướng tự làm tổn hại bản thân: Bao gồm suy nghĩ đến cái chết, ý định tự tử hoặc có hành vi tự làm tổn thương bản thân chỉ để giải tỏa lo lắng và bất an.
Bên cạnh những triệu chứng liên quan đến tâm lý hay tinh thần, người bị khủng hoảng tâm lý thường xuất hiện những triệu chứng thực thể như sau:
  • Mất ngủ: Người mắc dành phần lớn thời gian trong ngày để suy nghĩ về những vấn đề tiêu cực, vì vậy dẫn đến việc khó ngủ hoặc làm gián đoạn giấc ngủ;
  • Cơ thể mệt mỏi, yếu sức: Lo lắng và mất ngủ thường xuyên khiến người bị khủng hoảng tâm lý suy giảm nhanh chóng về mặt sức khỏe hoặc không đủ năng lượng để thực hiện các hoạt động thường ngày;
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh, đau ốm: Tình trạng mệt mỏi, kiệt sức và thiếu năng lượng khiến người bị khủng hoảng dễ mắc phải các bệnh lý khác, đặc biệt là bệnh truyền nhiễm;
  • Đau đầu, chóng mặt:
  • Đau cơ: Người suy sụp tâm lý cũng cơ nguy cơ mắc phải triệu chứng đau hoặc cứng cơ, chủ yếu là ở cơ hàm hoặc cơ lưng;
  • Rối loạn chức năng tiêu hóa: Chủ yếu do các cơn co thắt bất thường ở dạ dày và đường ruột;
  • Rối loạn nhịp tim: Khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng khiến người bệnh mắc phải các triệu chứng tim mạch như khó thở, đau tức ngực hoặc nhịp tim nhanh;
  • Đổ mồ hôi nóng hoặc lạnh kèm theo bàn tay ướt và sệt.
Trong vài trường hợp, tình trạng khủng hoảng tâm lý là dấu hiệu gợi ý những hội chứng tâm lý nghiêm trọng hơn, chẳng hạn như rối loạn lo âu hoặc rối loạn căng thẳng sau sang chấn… Và những tình trạng này cần được can thiệp điều trị càng sớm càng tốt từ những bác sĩ chuyên khoa tâm lý.

3.Cách vượt qua khủng hoảng tâm lý

Cách vượt qua khủng hoảng tâm lý an toàn và hiệu quả nhất có lẽ là đến gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý càng sớm càng tốt. Nếu nhận thấy người thân hoặc chính bản thân có những biểu hiện gợi ý tình trạng khủng hoảng tâm lý trầm trọng nêu trên, người mắc hãy tìm gặp bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý ngay lập tức.
Người bị khủng hoảng tâm lý có thể được chữa khỏi hoàn toàn. Các liệu pháp điều trị bao gồm tư vấn tâm lý kết hợp (hoặc không) với điều chỉnh lối sống theo chiều hướng tích cực hơn, đồng thời có biện pháp hạn chế những yếu tố kích thích căng thẳng hoặc lo âu. 
Chế độ ăn uống khoa học, tạo thói quen tập thể dục điều độ và có giấc ngủ đủ thời gian và đúng thời điểm được xem là vài số biện pháp tuy đơn giản nhưng lại rất hiệu quả mà người bị khủng hoảng tâm lý có thể tự mình áp dụng để lấy lại sự cân bằng cho tinh thần.
Một chế độ ăn uống khoa học, lành mạnh và hợp lý sẽ giúp chúng ta cải thiện thể chất và sức khỏe tổng quát để chống lại bệnh tật, đồng thời dinh dưỡng hợp lý còn hỗ trợ cho tâm trí luôn sáng suốt và đẩy lùi các rủi ro về mặt tinh thần. Lưu ý người có nguy cơ hoặc đang bị khủng hoảng tâm lý cần tránh các loại thực phẩm hoặc thức uống có chứa chất kích thích (như caffeine) để giảm bớt căng thẳng và dễ ngủ hơn.
Tập thể dục điều độ mỗi ngày giúp chúng ta cải thiện sức khỏe cả về mặt thể chất lẫn tinh thần. Việc dành thời gian vận động cơ thể phù hợp giúp người bị khủng hoảng tâm lý quản lý thời gian của bản thân hiệu quả hơn, tránh lãng phí cho những suy nghĩ tiêu cực và lo âu quá mức. Một ưu điểm khác là các bài tập tập thể hoặc các môn thể thao đồng đội khuyến khích người bị khủng hoảng giao tiếp và tương tác nhiều hơn với mọi người, qua đó cải thiện được cảm giác cô độc và giúp cho tinh thần phấn chấn, tự tin hơn. Ngoài ra, vận động cơ thể hợp lý còn là một cách vượt qua khủng hoảng tâm lý do cải thiện được chất lượng giấc ngủ, giúp người bệnh tái tạo năng lượng hiệu quả để tham gia các hoạt động thường ngày.
Một giải pháp vượt qua khủng hoảng tâm lý khác là thực hiện các bài tập hay kỹ thuật giúp thư giãn tinh thần, chẳng hạn như ngồi thiền và tập hít thở. Người suy sụp tâm lý có thể áp dụng mỗi khi cảm thấy căng thẳng hoặc xuống tinh thần trong công việc hoặc cuộc sống hàng ngày.
Tóm lại, chúng ta phải luôn tự chăm sóc và quan tâm đến sức khỏe bản thân, bao gồm thể chất và tâm lý. Qua đó nhận biết sớm các dấu hiệu của tình trạng khủng hoảng tâm lý ngay khi chúng vừa mới xuất hiện để kịp thời can thiệp hoặc tìm sự trợ giúp từ bác sĩ hay chuyên gia tâm lý.
Nếu bạn đang cần tư vấn về tình trạng khủng hoảng tâm lý với bác sĩ, chuyên gia tâm lý giỏi mà không cần đến bệnh viện, bạn có thể tham khảo ngay ứng dụng AIviCare - Ứng dụng thăm khám online với bác sĩ/chuyên gia giỏi đến từ các bệnh viện lớn tại Việt Nam.
  • BÁC SĨ/CHUYÊN GIA TÂM LÝ uy tín, chất lượng đến từ các bệnh viện lớn về điều trị tâm lý như Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, Bệnh viện 199 (Bộ Công An).
  • HIỆU QUẢ bởi các Bác sĩ/chuyên gia tâm lý lắng nghe & thấu hiểu từ đó can thiệp điều trị tâm lý.
  • KHÁM ONLINE TIỆN LỢI chỉ cần có điện thoại có kết nối mạng là có thể đặt lịch và thăm khám online nhanh chóng.  
  • TIẾT KIỆM THỜI GIAN khi không phải đến phòng khám xa xôi mới gặp được bác sĩ giỏi.  
AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh.
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
Ghi chú: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.