Tin tức 18/09/2022

Cảnh giác khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên

Tuổi trung niên là một giai đoạn quan trọng trong cuộc đời của mỗi người. Tuy nhiên giai đoạn này ghi nhận nhiều trường hợp khủng hoảng tâm lý do nhiều nguyên nhân. Vậy khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên là gì và cần can thiệp như thế nào?

1.Khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên là gì?

Theo các chuyên gia, khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên là hiện tượng đánh mất tự tin và cảm giác lo lắng hay thất vọng xảy ra ở độ tuổi từ 35 đến 50, do đó nhiều người sẽ tìm hiểu vấn đề này với từ khóa khủng hoảng tâm lý tuổi 40 hay khủng hoảng tâm lý tuổi 50.
Tương tự khủng hoảng tâm lý tuổi trưởng thành hay dậy thì, khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên xảy đến dù chúng ta có muốn hay không, khi đó nhiều người đối diện với giai đoạn này bằng sự hài hước và vui vẻ, trong khi một số khác lại tỏ ra lo lắng và thậm chí suy sụp tinh thần.
Đa phần người bị khủng hoảng tâm lý tuổi 40 hay khủng hoảng tâm lý tuổi 50 xuất phát từ việc gặp phải các biến cố lớn trong cuộc sống như bệnh nặng, cuộc sống vợ chồng không hạnh phúc hoặc ly hôn, thất nghiệp hay mất người thân.
Ngoài ra, khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên còn có thể là hậu quả của sự tự ti, cảm giác lo lắng hay thất vọng, lo sợ bản thân đang già đi, đời sống tình dục không viên mãn hoặc lo sợ thành tựu bản thân không bằng người khác…

2.Nguyên nhân khủng hoảng tuổi trung niên

Khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên ở phụ nữ kéo dài khoảng 2-5 năm và nam là khoảng 3-10 năm. Trong đó nguyên nhân hay gặp ở đàn ông trung niên thường liên quan đến công việc hoặc sự nghiệp còn ở phụ nữ lại xuất phát từ những đánh giá cá nhân về vai trò của họ trong gia đình và xã hội.
Ngoài ra, nguyên nhân khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên có thể do quá trình lão hóa của cơ thể, liên quan hoặc không đến nỗi sợ về cái chết hay những sự hối tiếc và mong muốn bản thân được trẻ lại. Người bị khủng hoảng tâm lý tuổi trưởng thành và trung niên thường nhìn lại khoảng thời gian đã qua và đặt ra câu hỏi cuộc sống sẽ thế nào nếu chọn đi theo một con đường khác. Một số trường hợp khủng hoảng do hối tiếc vì không lựa chọn sự nghiệp khác hoặc đơn giản là không sống một cuộc đời mà họ luôn mơ ước.

3.Dấu hiệu khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên

  • Day dứt vì những mục tiêu chưa hoàn thành: Liên tục cảm thấy hối tiếc hoặc trăn trở về những việc chưa làm được trong quá khứ là một trong những biểu hiện phổ biến của khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên. Trung niên là giai đoạn mà chúng ta thường tự đặt câu hỏi liệu những quyết định trước đây (đặc biệt là nghề nghiệp) có đúng hay không, đồng thời đa phần sẽ bắt đầu so sánh bản thân với bạn bè đồng trang lứa…;
  • Thay đổi ngoại hình: Không quá ngạc nhiên khi các trường hợp khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên cố gắng thay đổi cách ăn mặc, mái tóc hoặc thậm chí phẫu thuật thẩm mỹ (căng da, nâng mũi, giảm cân) ở phụ nữ và siêng tập thể dục hơn ở đàn ông… Những thay đổi rõ rệt về ngoại hình là một biểu hiện của tâm lý khủng hoảng trong giai đoạn trung niên;
  • Tìm kiếm sự chú ý: Khủng hoảng tâm lý khiến người ở tuổi trung niên cố gắng thu hút sự chú ý của người xung quanh, họ rất thích được khen và tỏ thái độ bực dọc với những lời nhận xét tiêu cực. Người bị khủng hoảng tâm lý tuổi 40 hay 50 rất mong nhận được sự quan tâm của mọi người;
  • Thay đổi ham muốn tình dục: Triệu chứng này là một tiêu chuẩn chẩn đoán chứng khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên. Khi bước vào độ tuổi này, nhiều cặp vợ chồng cảm thấy "lệch pha" trong thói quen tình dục, thậm chí tìm đến sự thỏa mãn ngoài hôn nhân. Các nghiên cứu cho thấy tuổi trung niên là thời kỳ có nguy cơ ngoại tình cao nhất;
  • Thay đổi giấc ngủ và thói quen sinh hoạt: Dấu hiệu điển hình của khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên là ít ngủ, người bệnh thường xuyên thức khuya đọc sách hoặc xem tivi… Những thay đổi trong thói quen và giấc ngủ báo hiệu một cuộc khủng hoảng sắp xảy ra ở độ tuổi đặc biệt này;
  • Thay đổi sở thích: Khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên khiến người bệnh tách biệt với vợ/chồng trong nhiều hoạt động. Họ thích gặp gỡ bạn bè, đặc biệt là bạn thời đại học hay bạn cũ… với mong muốn hạnh phúc và vui vẻ hơn;
  • Cảm giác mắc kẹt: Nhiều người mắc kẹt ở trạng thái tiêu cực ở tuổi trung niên, nguyên nhân có thể do gánh nặng nhiều vấn đề như chăm sóc cha mẹ già, nuôi dưỡng con cái… Trong khi đó, phụ nữ trung niên dễ rơi vào tình trạng cô đơn khi con cái bắt đầu rời khỏi nhà, dẫn đến mất đi mối quan tâm thiết yếu và rơi vào cảm giác vô dụng.

4.Cần làm gì khi bị khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên?

Khủng hoảng tâm lý tuổi 40 hay 50 có thể không cần sự can thiệp từ chuyên gia tâm lý hay bác sĩ. Tinh thần sẽ tích cực hơn khi người bệnh tham gia tích cực các hoạt động tình nguyện hoặc tìm kiếm những đam mê, sở thích mới để cảm thấy cuộc sống bản thân vẫn còn nhiều ý nghĩa. Tuy nhiên, nếu tình trạng khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên kéo dài và trầm trọng hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe tổng quát thì người bệnh cần được bác sĩ trợ giúp.
Đồng thời, người đang bị khủng hoảng tâm lý nên thay đổi, xây dựng lối sống và chế độ dinh dưỡng phù hợp để dễ dàng vượt qua thời điểm khó khăn, từ đó duy trì sức khỏe thể chất lẫn tinh thần:
  • Uống đủ nước, tăng cường vận động thể chất phù hợp với khả năng. Người bị khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên có thể cùng bạn bè hoặc gia đình tham gia các môn thể thao hay hoạt động ngoài trời… để luôn giữ thái độ sống lạc quan và vui vẻ;
  • Xây dựng chế độ sinh hoạt lành mạnh, khoa học, ăn ngủ đúng giờ và hạn chế làm việc quá sức;
  • Chế độ dinh dưỡng đầy đủ, đa dạng thực phẩm và đảm bảo cân đối các nhóm chất chính (tinh bột, đạm, béo, vitamin và khoáng chất, chất xơ);
  • Hạn chế sử dụng thực phẩm có chất béo xấu, hút thuốc lá, uống rượu bia…;
  • Tâm sự, chia sẻ những khủng hoảng đang đối mặt với người thân hoặc bạn bè;
  • Viết nhật ký hoặc đặt ra mục tiêu cần thực hiện trong thời gian tới;
  • Trải nghiệm những điều mới mẻ hoặc trau dồi thêm kỹ năng, kiến thức mới để khám phá bản thân.
Bên cạnh những tác động tiêu cực, khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên vẫn có thể mang lại một số mặt tích cực trong cuộc sống. Một nghiên cứu chỉ ra rằng, người trải qua các cuộc khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên sẽ đồng cảm với người khác hơn. Thậm chí, họ cho rằng thời gian khủng hoảng rất đáng nhớ và cần phải xảy ra trong cuộc đời. Do đó chúng ta đừng quá lo lắng hay chạy trốn khỏi khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên. Thay vào đó hãy tập đối mặt và tìm cách vượt qua để cân bằng lại cuộc sống của bản thân.
Nếu đang đối mặt với vấn đề khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên, bạn hãy nghĩ rằng đây là thời điểm để nâng cao bản thân, khám phá chính mình và thay đổi cuộc sống theo chiều hướng tích cực hơn. Tuy nhiên trước khi thay đổi những việc quan trọng, chẳng hạn như kết thúc một mối quan hệ lâu dài, chuyển nghề nghiệp hoặc chỗ ở, chúng ta nên cân nhắc thật kỹ để không phải hối tiếc về sau.

5.Cách giúp đỡ người thân bị khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên

Khi nghi ngờ thành viên trong gia đình hoặc người thân đang trải qua một cuộc khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên, chúng ta có thể làm những điều sau để hỗ trợ họ vượt qua:
  • Hãy là một người biết lắng nghe để chia sẻ nỗi đau với người bệnh. Lưu ý là chỉ nên lắng nghe, không phán xét, đưa ra lời khuyên hoặc đổ lỗi cho bất kỳ điều gì;
  • Bày tỏ sự quan tâm nhưng tránh khẳng định họ đang gặp phải một cuộc khủng hoảng tâm lý. Thay vào đó, chúng ta cần nhẹ nhàng hỏi thăm, động viên và khơi gợi để họ tâm sự;
  • Khuyến khích người bệnh gặp gỡ bác sĩ/chuyên gia tâm lý hoặc chia sẻ, cởi mở những vấn đề họ gặp phải với người mà họ tin tưởng;
  • Khuyến khích người bị khủng hoảng tâm lý tuổi trung niên khám phá niềm vui, sở thích để lấp đầy nỗi đau, ví dụ như tập yoga, đi bộ, đánh đàn…
Nếu bạn đang cần tư vấn về tình trạng khủng hoảng tâm lý với bác sĩ, chuyên gia tâm lý giỏi mà không cần đến bệnh viện, bạn có thể tham khảo ngay ứng dụng AIviCare - Ứng dụng thăm khám online với bác sĩ/chuyên gia giỏi đến từ các bệnh viện lớn tại Việt Nam.
  • BÁC SĨ/CHUYÊN GIA TÂM LÝ uy tín, chất lượng đến từ các bệnh viện lớn về điều trị tâm lý như Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, Bệnh viện 199 (Bộ Công An).
  • HIỆU QUẢ bởi các Bác sĩ/chuyên gia tâm lý lắng nghe & thấu hiểu từ đó can thiệp điều trị tâm lý.
  • KHÁM ONLINE TIỆN LỢI chỉ cần có điện thoại có kết nối mạng là có thể đặt lịch và thăm khám online nhanh chóng.  
  • TIẾT KIỆM THỜI GIAN khi không phải đến phòng khám xa xôi mới gặp được bác sĩ giỏi.  
AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh.
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
Ghi chú: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.