Tin tức 11/09/2022

Chụp CT có thể phát hiện ra bệnh ung thư?

Kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh đang ngày một phát triển, cho kết quả rõ nét và chuẩn xác hơn. Chẩn đoán hình ảnh hỗ trợ rất đắc lực cho hoạt động khám chữa bệnh. Theo đó các kỹ thuật này cũng đóng vai trò tối quan trọng trong chẩn đoán bệnh ung thư, trong đó có chụp CT. Vậy chụp CT để làm gì?

1. Chụp CT để làm gì?

Trước khi tìm hiểu chụp CT có phát hiện ung thư không chúng ta cần biết chụp CT để làm gì. Chụp CT còn được gọi là chụp cắt lớp vi tính, đây là một kỹ thuật hiện đại sử dụng tia X chiếu từ các góc độ khác nhau lên một bộ phận của cơ thể người, từ đó kiểm tra bộ phận này theo các lát cắt ngang, thông qua hệ thống xử lý máy tính để thu được kết quả là hình ảnh 2 chiều hoặc 3 chiều của bộ phận đó.
Chụp CT được sử dụng trong chẩn đoán các trường hợp bệnh lý sau đây:
  • Chẩn đoán rối loạn ở cơ và xương, như khối u ở xương hay gãy xương;
  • Xác định vị trí khối u, cục máu đông hoặc ổ nhiễm trùng;
  • Hỗ trợ trong quá trình phẫu thuật, sinh thiết và xạ trị;
  • Phát hiện và theo dõi bệnh ung thư hoặc các bệnh lý tim mạch…;
  • Giám sát hiệu quả các quá điều trị, ví dụ điều trị ung thư…;
  • Phát hiện các tình trạng nội tổn thương và chảy máu trong.
Chụp CT là kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh không gây đau, chỉ mất một vài phút để thực hiện, sau đó người bệnh được nghỉ ngơi trong thời gian ngắn và có thể hoạt động trở lại hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện chụp CT có thể gặp một số rủi ro như:
Chụp CT có thể gây hại cho thai nhi: bức xạ từ quá trình chụp CT không làm tổn thương tái thai nhi, tuy nhiên các bác sĩ thường khuyên các bà mẹ đang mang thai chuyển sang các xét nghiệm khác để tránh việc thai nhi phơi nhiễm bức xạ;
Phơi nhiễm phóng xạ: khi chụp CT, người bệnh phải tiếp xúc với bức xạ ion hóa trong một thời gian ngắn, lượng bức xạ trong quá trình chụp CT sẽ lớn hơn so với chụp X - quang, tuy nhiên nguy cơ này nhìn chung là rất nhỏ và hiếm khi xảy ra;
Phản ứng với vật liệu tương phản: một số trường hợp chụp CT cần tiêm thuốc cản quang vào tĩnh mạch trước khi chụp, điều này có thể gây ra phản ứng như phát ban, ngứa ngáy... Tuy nhiên rất hiếm trường hợp xảy ra phản ứng dị ứng nghiêm trọng.

chup-ct-phat-hien-ung-thu
Chụp CT là phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại, được ứng dụng rộng rãi trong y học

2. Chụp CT có phát hiện ung thư được không?

Chụp CT toàn thân là kỹ thuật thuộc nhóm các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh cao cấp, đây là kỹ thuật hiện đại được sử dụng để phát hiện và chẩn đoán nhiều bệnh lý trong cơ thể người. Kỹ thuật này cũng sử dụng tia X để quan sát các cấu trúc, chi tiết của bộ phận cần được kiểm tra. Vậy chụp CT có phát hiện được ung thư?
Chụp CT toàn thân có thể giúp bệnh nhân phát hiện sớm các bệnh lý ung thư, các khối u trong cơ thể. Chụp CT có phát hiện ung thư phổi
ung thư vú, tuyến giáp và các bệnh về não… mà không cần xâm lấn và không gây đau đớn cho người thực hiện…
Ví dụ: Chụp CT có phát hiện ung thư phổi - ung thư thường gặp và cho tỷ lệ tử vong cao nhất trong các loại ung thư ở nam giới. Theo kinh nghiệm, để phát hiện ung thư phổi thì phương pháp thường quy nhất là chụp X - quang tim phổi, tuy nhiên phương pháp này chỉ có thể phát hiện được khối u khi đã lớn. Trong khi đó các máy chụp cắt lớp CT đa dãy với liều nhiễm xạ tia X rất thấp hiện nay có thể giúp phát hiện ung thư phổi sớm hơn rất nhiều. Các nghiên cứu ở Mỹ và châu Âu cho thấy chụp CT có khả năng phát hiện sớm bệnh ung thư phổi cao gấp nhiều lần so với kỹ thuật Chụp X - quang.

3. Kỹ thuật chụp CT toàn thân phát hiện sớm bệnh ung thư

Chụp CT toàn thân là quá trình chụp từng bộ phận trên cơ thể con người như chụp ổ bụng, chụp CT tim, não... Do đó, kỹ thuật chụp CT toàn thân sẽ mất nhiều thời gian hơn. Máy CT cần phải chảy toàn bộ cơ thể của bệnh nhân để kiểm tra. Thời gian chụp CT toàn thân có thể sẽ kéo dài khoảng 30 - 50 phút.
Bệnh nhân sẽ được nằm lên bàn chụp và di chuyển vào khung máy, trong đó có đầu đèn phát tia tương tự như chụp X - quang, đầu đèn này sẽ xoay vòng xung quanh bệnh nhân, vừa xoay vừa bắn ra các tia tạo thành các khoang lát cắt. Lúc này, độ hấp thụ tia X của các thành phần khác nhau sẽ được máy tính xử lý theo thuật toán đã định và cho ra hình ảnh có độ đậm khác nhau. Các lát cắt này sẽ giúp bác sĩ chẩn đoán hình ảnh xác định rõ ràng về vị trí giải phẫu và thành phần bản chất của tổn thương.
Chụp CT toàn thân có thể kiểm tra được nhiều bộ phận trên cơ thể của bệnh nhân bao gồm: não, xương, mạch máu, mô mềm, nội tạng... giúp phát hiện được những bất thường trong cơ thể. Từ đó tầm soát được bệnh ung thư và phát hiện sớm các khối u nguy hiểm khác tồn tại trong cơ thể. Đây cũng là cơ sở giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh và đưa ra phương pháp điều trị kịp thời, hiệu quả.

4. Tồn tại một số nhược điểm của chụp CT toàn thân

  • Phương pháp chụp CT cần sử dụng tia X chiếu vào cơ thể, mặc dù mức độ này là an toàn với sức khỏe nhưng nếu áp dụng quá nhiều lần có thể khiến người bệnh bị nhiễm tia xạ.
  • Do đó phương pháp chụp CT không được áp dụng với những bệnh nhân là trẻ em, phụ nữ mang thai hoặc người đang nghi ngờ có thai... bởi tia X có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi trong bụng mẹ.
  • Vì quét cùng kiểu cho toàn bộ các cơ quan trong cơ thể nên chụp CT toàn thân vẫn có thể bỏ sót tổn thương. Kỹ thuật này cũng chưa thừ sự phổ biến rộng rãi do đó chỉ định CT toàn thân hiện nay cần được cân nhắc, tùy nhu cầu và đối tượng.
  • Đây là phương pháp kiểm tra sức khỏe và tầm soát ung thư hiệu quả nhưng không phải đối tượng nào cũng nên thực hiện mà chỉ nên thực hiện với những bệnh nhân trên 50 tuổi, đối tượng đang bị nghi ngờ mắc các bệnh mãn tính. Do ngoài 50 tuổi, cơ thể bắt đầu già đi và lão hóa, các hormone trong cơ thể thay đổi, lúc này các yếu tố nguy cơ đã đủ thời gian tích lũy và phát sinh bệnh. Do đó, việc tầm soát ung thư và phát hiện sớm bất thường là vô cùng quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị. Đối với những người đang trong độ tuổi 30 tuổi không được khuyến khích áp dụng kỹ thuật CT toàn thân để tầm soát bệnh.

chup-ct-co-phat-hien-ung-thu-phoi
Chụp CT tồn tại một số nhược điểm và chỉ áp dụng cho một số đối tượng

 

Tóm lại, chụp CT toàn thân là một phương pháp hiện đại giúp kiểm tra được các bộ phận trên cơ thể bệnh nhân từ não, xương, mạch máu cho đến các mô mềm... từ đó phát hiện được những bất thường trong cơ thể, kể cả việc tầm soát các bệnh ung thư và phát hiện sớm các khối u nguy hiểm. Để đảm bảo an toàn và có kết quả chụp CT chính xác, rõ nét, bệnh nhân nên chọn các cơ sở y tế có máy chụp CT hiện đại, trang thiết bị y tế đầy đủ, đội ngũ y bác sĩ giỏi, vững chuyên môn và giàu kinh nghiệm.
Nếu có bất kỳ thắc mắc, băn khoăn nào về các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh hoặc tầm soát ung thư, bạn có thể sử dụng ứng dụng AIviCare - Ứng dụng chăm sóc sức khỏe trực tuyến thông minh để đặt lịch tư vấn trực tiếp với bác sĩ chuyên khoa.
  • Bác sĩ chuyên khoa giỏi, đến từ các bệnh viện lớn tại Việt Nam.
  • Bác sĩ giải đáp thắc mắc, tư vấn tình trạng bệnh và tư vấn đơn thuốc điều trị.
  • Đặt khám mọi lúc mọi nơi vô cùng tiện lợi.
  • Thông tin thăm khám được lưu trữ trực tuyến giúp bác sĩ khai thác tiền sử bệnh tốt hơn và theo dõi việc điều trị chặt chẽ hơn.
AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
  • Link cài app trên hệ Google Play: 
  • Link cài app trên App Store: 
Ghi chú: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.