Tin tức 12/08/2022

Phác đồ điều trị viêm da cơ địa

Viêm da cơ địa là bệnh lý mạn tính thường tiến triển theo từng đợt, bệnh có xu hướng bắt đầu ở trẻ nhỏ với đặc điểm là ngứa ngáy và có tổn thương dạng chàm. Bệnh thường xuất hiện ở người có tiền sử bản thân hoặc gia đình mắc bệnh có yếu tố dị ứng như: hen, viêm mũi dị ứng, sẩn ngứa, dị ứng thuốc men, mày đay. Vậy phác đồ điều trị viêm da cơ địa như thế nào?

1. Nguyên nhân gây ra tình trạng viêm da cơ địa

Yếu tố môi trường cũng là yếu tố góp thêm động lực cho bệnh viêm da cơ địa phát triển:
  • Ô nhiễm môi trường sống
  • Dị nguyên tồn tại trong bụi nhà, lông vật nuôi, bụi vải từ quần áo, bụi và vi khuẩn bám trên đồ dùng gia đình…
  • Bệnh viêm da cơ địa có xu hướng liên quan nhiều giữa anh chị em ruột với nhau hơn là giữa con cái với bố mẹ, do ảnh hưởng đáng kể của môi trường sống trong thời kỳ thơ ấu.
  • Yếu tố di truyền: Viêm da cơ địa là bệnh chưa xác định được rõ là do gen nào đảm nhiệm. Khoảng 60% người lớn mắc bệnh viêm da cơ địa có con cũng mắc bệnh này, nếu cả bố và mẹ cùng bị viêm da cơ địa thì con sinh ra có đến 80% cũng mắc bệnh.

2. Chẩn đoán viêm da cơ địa

Để điều trị viêm da cơ địa hiệu quả cần xác định chính xác bệnh lý này, sau đó tiến hành chữa theo phác đồ điều trị viêm da cơ địa. Bệnh viêm da cơ địa có các biểu hiện triệu chứng khác nhau tùy theo lứa tuổi của bệnh nhân.
Viêm da cơ địa ở trẻ nhũ nhi:
  • Thường khởi phát sớm, khoảng 3 tuần sau sinh, biểu hiện cấp tính với các đám đỏ da, ngứa, sau đó nổi lên nhiều mụn nước nông, dễ vỡ vả xuất tiết, sau đó đóng thành vảy tiết, có thể dẫn đến bội nhiễm, hạch lân cận sưng to.
  • Vị trí hay gặp nhất của viêm da cơ địa ở đối tượng này là ở má, có thể xuất hiện ở da đầu, trán, cổ, thân người, mặt dưới của các chi. Khi trẻ bắt đầu bước sang tuổi biết bò, các sang thương có thể xuất hiện ở đầu gối, tuy nhiên không thấy tổn thương da ở vùng tã lót.
  • Trẻ có thể gặp phải tình trạng dị ứng với một số thức ăn như sữa, hải sản, thịt bò, thịt gà… Khi trẻ không ăn các thức ăn gây dị ứng thì các triệu chứng viêm da cơ địa sẽ giảm rõ rệt.
  • Bệnh rất hay tái phát, tiến triển mạn tính và rất nhạy cảm với các yếu tố như: nhiễm trùng, mọc răng, tiêm ngừa vắc-xin, thay đổi khí hậu hay môi trường sống;
  • Hầu hết viêm da cơ địa sẽ tự khỏi khi trẻ được 18 -24 tháng.
Viêm da cơ địa ở trẻ em:
  • Do tình trạng viêm da cơ địa nhũ nhi chuyển sang;
  • Thương tổn trên da là các mẩn đỏ, vết trợt, da dày, mụn nước khu trú hay lan toả, tổn thương cấp tính kèm theo tình trạng nhiễm khuẩn thứ phát;
  • Vị trí nhiễm khuẩn hay gặp nhất là ở khoeo, nếp gấp khuỷu tay, mi mắt, 2 bên cổ, cẳng tay, sạm da mạng lưới ở cổ, ít khi gặp ở vị trí mặt duỗi các chi;
  • Bệnh có thể bùng phát khi trẻ tiếp xúc với lông vật nuôi trong nhà, gia cầm, trẻ mặc đồ len, dạ…;
  • Nếu tổn thương lớn hơn 50% diện tích da, trẻ thường đi kèm tình trạng suy dinh dưỡng;
  • 50% trẻ em bị viêm da cơ địa sẽ khỏi khi lên 10 tuổi.
Viêm da cơ địa ở độ tuổi thanh thiếu niên và người lớn:
Biểu hiện là mụn nước, mẩn đỏ dẹt, xuất hiện vùng da mỏng trên mảng da dày, lichen hoá, ngứa ngáy;
  • Vị trí hay gặp tổn thương do viêm da cơ địa: nếp gấp khuỷu, khoeo, cổ, rốn, vùng da ở xung quanh mắt, bệnh lan tỏa nặng nhất là ở các nếp gấp da;
  • Viêm da ở lòng bàn tay, chân: gặp ở 20-80% người bệnh, đây là là dấu hiệu đầu tiên của tình trạng viêm da cơ địa ở người lớn;
  • Viêm da xung quanh mi mắt, nổi chàm ở vú;
  • Bệnh thường tiến triển mạn tính, ảnh hưởng nhiều bởi các dị nguyên, yếu tố môi trường, tâm sinh lý người bệnh.
Bên cạnh đó, các biểu hiện khác của bệnh viêm da cơ địa:
  • Khô da: do tăng mất nước qua biểu bì;
  • Tình trạng da cá, dày da lòng bàn tay, bàn chân, dày sừng nang lông, lông mi thưa;
  • Viêm môi bong tróc vảy;
  • Dấu hiệu ở mắt, xung quanh mắt: mi mắt dưới có thể có 2 nếp gấp, tăng sắc tố;
  • xung quanh mắt, viêm kết mạc tái diễn nhiều lần gây lộn mi, có thể xuất hiện đục thuỷ tinh thể;
  • Da vẽ nổi trắng.
Cận lâm sàng giúp chẩn đoán bệnh viêm da cơ địa:
  • Tăng nồng độ kháng thể IgE trong huyết thanh.
  • Mô học: thượng bì có xốp bào xen kẽ với hiện tượng á sừng, trong khi đó trung bì có sự xâm nhập của bạch cầu lympho, mono, dưỡng bào, có/không có tế bào ái kiềm;
  • Test lẩy và test áp giúp bác sĩ xác định dị nguyên.

viem-da-co-dai-dieu-tro

Viêm da cơ địa có thể được phát hiện bởi các triệu chứng dấu hiệu lâm sàng
 

3. Điều trị viêm da cơ địa ở trẻ em và người lớn theo phác đồ của Bộ Y tế

Nguyên tắc điều trị viêm da cơ địa:
  • Dùng thuốc điều trị viêm da cơ địa chống khô da, dịu da.
  • Chống nhiễm trùng.
  • Kháng viêm.
  • Tư vấn cho người bệnh và gia đình biết về viêm da cơ địa và cách điều trị, phòng bệnh.

3.1. Điều trị viêm da cơ địa tại chỗ

  • Tắm rửa hàng ngày bằng nước ấm và xà phòng có ít chất kiềm, sau khi tắm cần dùng thêm các thuốc làm ẩm da;
  • Corticoid được sử dụng nhiều trong điều trị viêm da cơ địa: Trẻ nhỏ dùng corticoid loại hoạt tính yếu như: hydrocortison 1-2,5%; trẻ lớn và người lớn dùng loại hoạt tính trung bình: desonide, clobetason… Với những tổn thương dạng lichen hóa, vị trí da dày có thể sử dụng loại corticoid hoạt tính mạnh hơn clobetasol propionate;
  • Thuốc bôi giảm viêm: Cần tính lượng thuốc bôi trong 1 tuần và giảm liều từ từ để tránh tái phát bệnh, có thể sử dụng mỡ kháng sinh hoặc mỡ corticoid kết hợp kháng sinh để chống nhiễm khuẩn.
  • Đắp dung dịch Jarish, thuốc tím 1/10.000, nước muối sinh lý 0,9%.
  • Làm ẩm da bằng urea 10%, đối với vùng da khô.
  • Thuốc ức chế miễn dịch Tacrolimus nồng độ 0,03-0,1% rất hiệu quả đối với bệnh lý viêm da cơ địa, tuy nhiên đây là loại thuốc đắt tiền và hay gặp kích ứng da trong thời gian đầu

3.2. Viêm da cơ địa và cách điều trị toàn thân

Thuốc Kháng histamin H1: Clorpheniramin 4mg × 1-2 viên/ngày hoặc Fexofenadine 180mg × 1 viên/ngày hoặc Cetirizin 10mg × 1 viên/ngày
Kháng sinh chống nhiễm khuẩn đặc biệt sử dụng cho tụ cầu vàng, liên cầu. Các kháng sinh thường dùng là thuốc thuộc nhóm cephalosporin thế hệ 1, một đợt điều trị nên kéo dài từ 10 - 14 ngày.
Corticoid: dùng đường toàn thân có thể được chỉ định trong thời gian ngắn khi bệnh viêm da cơ địa bùng phát nặng, không dùng corticoid kéo dài. Ví dụ: Prednisolon 5mg, dùng 2 - 4 viên/ngày × 7 ngày.

4. Biến chứng có thể xảy ra của bệnh viêm da cơ địa

Bệnh viêm da cơ địa điều trị triệt để gặp nhiều khó khăn. Khoảng 70% trẻ bị viêm da cơ địa sẽ khỏi khi lớn lên và chỉ có 30% mắc bệnh kéo dài dai dẳng.
Khoảng 30-50% người bị viêm da cơ địa sẽ xuất hiện thêm các bệnh dị ứng khác liên quan đến cơ địa như: viêm mũi dị ứng, hen phế quản.

5. Phòng ngừa viêm da cơ địa

  • Giáo dục người bệnh, người nhà những kiến thức về bệnh, yếu tố khởi phát, phác đồ điều trị viêm da cơ địa, lợi ích và nguy cơ…;
  • Giảm các yếu tố có khả năng khởi phát bệnh: giữ phòng ngủ thoáng mát, tránh lông gia súc, gia cầm, len, dạ, giảm bụi, giảm stress…;
  • Tắm nước ấm, không quá nóng, không quá lạnh, < 36°C, bôi thuốc ẩm da, dưỡng da; 
  • Vệ sinh vùng tã lót ở trẻ nhỏ, tránh tình trạng chất tiết gây kích thích…

viem-co-dia-dieu-tri

Để phòng chống viêm da cơ địa, bạn nên tắm nước ấm 

 

Nếu có bất kỳ thắc mắc, băn khoăn nào về tình trạng viêm da cơ địa bệnh nhân có thể lựa chọn dịch vụ tư vấn sức khỏe trực tuyến để kết nối với Bác sĩ từ xa. Liên kết với nhiều bệnh viện, phòng khám lớn, AIviCare chính là lựa chọn thông thái của các gia đình, cho phép kết nối 1 - 1 với các 
Bác sĩ gia đình với nhiều ưu điểm:
  • Đặt khám mọi lúc mọi nơi với các bác sĩ, chuyên gia 
  • Thông tin thăm khám được lưu trữ trực tuyến giúp bác sĩ khai thác tiền sử bệnh tốt hơn và theo dõi việc điều trị chặt chẽ hơn.
AIviCare được phát triển bởi VinBrain (thành viên của tập đoàn Vingroup) với lõi công nghệ là trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại nhiều tính năng ưu việt và vượt trội trong tư vấn chăm sóc sức khỏe từ xa cho người bệnh. Đây là một nền tảng chăm sóc sức khỏe trực tuyến tích hợp đầy đủ các chức năng cần có như:
  • Tạo tài khoản nhanh chóng;
  • Đăng nhập thông minh;
  • Đặt hẹn trực tuyến;
  • Kết nối với bác sĩ online ổn định…
Thêm vào đó, AIviCare còn mang lại nhiều tiện ích độc quyền như:
  • MIỄN PHÍ kiểm tra X-quang ngực thẳng giúp chẩn đoán hơn 21 bệnh lý và các dấu hiệu nguy cơ trên ảnh X-quang ngực thẳng nhờ tích hợp sẵn DrAid (AI Trợ lý bác sĩ) với độ chính xác trên 90%, thời gian xử lý chỉ trong vòng 5s;
  • AI chatbot thông minh giúp khách hàng nhanh chóng tìm được bác sĩ và các gói khám phù hợp nhất: 
Nhanh tay tải App AIviCare để được theo dõi chăm sóc sức khỏe ngay hôm nay
  • Link cài app trên hệ Google Play: 
  • Link cài app trên App Store: 
Ghi chú: Đây là các nội dung y học mang tính tham khảo, không khuyến cáo khách hàng tự áp dụng. Chúng tôi không chịu trách nhiệm với các trường hợp tự điều trị mà không có sự tham vấn và chỉ định của bác sĩ chuyên khoa.